« حمد » چنان كه گفته اند ، عبارت است از ثنا و ستايش بر امرى زيبا كه از روى اختيار از فاعل آن صادر شود . الف و لام در « الحمد » دلالت بر شمول دارد لذا جمله « الحمد للّه » بيانگر اين است كه همه ستايش ها از آنِ خداست . بنابراين بايد همه زيبايى ها از او باشد و او همه را از روى اختيار پديد آورده باشد . اين حقيقت را قرآن به روشنى بيان كرده است : « ذلكم اللّه ربّكم خالق كلّ شىء » (غافر ، 62) . مفاد آيه اين است كه همه چيز آفريده خداست . و در آيه ديگر فرموده است : « همان كسى كه آنچه را آفريد نيكويش ساخت » (سَجده ، 7) . از انضمام اين دو آيه استفاده مى شود كه هر چه هست آفريده خداست و هر آفريده اى زيباست . از سوى ديگر ، آيات متعددى دلالت مى كند بر اين كه خدا تحت تأثير هيچ كس و هيچ چيزى قرار نمى گيرد ; مانند : « اوست خداى يكتا و چيره » (زُمَر ، 4) ، و مانند : « چهره ها در برابر آن خداى زنده و برپا دارنده خوار گردند » (طـه ،111) . از اين دو آيه معلوم مى شود كه خدا هر چه را آفريده و يا مى آفريند از روى اختيار است و هيچ كس و هيچ چيز او را به كارى مجبور نمى سازد .